Dondurma tüketimi orkideleri yok ediyor

Yazın serinlemek için yediğimiz dondurma ve kışın soğuğunda içimizi ısıtması için içtiğimiz salepin nasıl üretildiğini ya da bu damak zevkimizin neyi yok ettiğini biliyor musunuz? Dondurmanın ana maddesi salep çoğu Toroslarda bulunan orkidelerin kökünden elde ediliyor.

Yanlız bu tutkumuz çoğu endemik olan (yalnızca bir bölgede yetişen) orkidelerin soylarını tüketme noktasına getirdi. Orkidelerin köklerinin dikkat edilmeden çıkarılması, bir anlamda salep üretimi için gerekenlerin çıkarılıp diğerinin bırakılması gerekirken zarar verilmesi nedeni ile artık yakın gelecekte belki de salep ithal edecek duruma geleceğiz. Oysa bu dağlarımızın ender bitkilerinden biri olan orkideleri soylarını tüketmeden salep üretmek ya da tarımını yapmak olası. 

Doğa Gözcüleri Derneği kurucu Üyesi Şahika Ertan, yakın gelecekte biyolojik çeşitliliğimizi oluşturan bu doğa harikası bitkinin aşırı tüketimi sonucu yok olacağı uyarısında bulundu. Ertan’ın orkidelerimizin karşı karşıya olduğu tehlikeler ile nasıl korunması gerektiğine ilişkin çağrısı şöyle:

escanear0005

“Yukarıda gördüğünüz çiçek, hemen herkesin kışın severek içtiği sahlebin, yazın serinlemek için tadına doyamadığı sahlepli dondurmanın hammaddesini oluşturan bir tür orkide çiçeği. Bu orkidelerin mutfak kültüründe kullanılanlarına biz –sahlep çiçeği- diyoruz. O içeceğin ya da sade dondurmanın asıl özünün bir çiçek olduğunu, daha doğrusu o çiçeğin toprak altında kalan yumruları olduğunu biliyor muydunuz? Pekiyi ya bu yumruların aşırı ve yanlış sökümü nedeniyle, sahlepin bazı türlerinin ülkemizde tamamen tükendiğini, bazılarının da neredeyse tükenmek üzere olduğunu duydunuz mu? Eğer bilim insanlarının önerdiği doğrultuda, toplanma sırasında yumruların bazıları toprakta bırakılsa bu güzel besin maddesi tükenmeyebilir. Tabii yaşama ortamları da zarar görmezse… Aslında devlet bazı koruma önlemleri almış; uyan olursa… Bu korumanın sağlanamadığı belli ki ihracı bile yasak olmasına rağmen yasağın uygulanırlığı pek yok.

Ne yapmalıyız?

Lûtfen doğaya saygı için sahlep içmekten, sahlepli dondurma yemekten vazgeçin. Bir süre bu zevkten vazgeçerek ülkemizdeki bir doğal zenginliğin yeniden canlanmasına destek olacaksınız. Unutmayın ki bu konuda yalnız değilsiniz. Sizin gibi pek çok insan da sahlebi korumak istiyor. Bir araya gelirsek bunu başarabiliriz. Doğadan kontrolsüzce ve bol miktarda sahlep (orkide) yumrusu söküldüğünü gördüğümüzde katliamı durdurmak için öncelikle jandarmaya haber vermeliyiz. Ayrıca bu kararınızı Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü birimleri ile paylaşır, koruma dileklerinizi onlara da duyurursanız sahlebi koruma arzumuzun çok daha çabuk ve yaygın olarak hayata geçebileceğine emin olun.

Sahlep yerel kalkınmada etkin olabilir mi?

Elbet de… Sahlebin yetiştiği bölgelerde bu bitkinin toplanarak işlenmesi ve sonra tarımının yapılarak çoğaltılması yoluyla tüketiciye ulaştırılması o bölgeler için bir geçim yolu olacaktır. Kültüre alınarak tarımının yapılması durumunda doğadaki yabani türler üzerindeki tehditler azalacağı gibi daha kolay ve bol kazanç elde edilebilecektir. Yani doğayı korursak insanı da korumuş olacağız. Sahlep yaşarsa onu istihsal eden de, içen de, yiyen de kazançlı çıkacaktır. Tabii ülkemiz de…

Kaynak :  Türkiye Orkideleri (Karel Kreutz- Alper Hüseyin Çolak)”

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: