Kütahya Gümüşköy’deki siyanürlü atık deposu çöktü

HASAN GÖKVARDAR

Maden Mühendisi

Kütahya-Merkeze 34 kilometre uzaklıktaki Gümüş köyü yakınındaki Eti Gümüş AŞ’ye ait siyanür  içeren çamurun depolandığı üç kademeli barajının ortasındaki set çöktü. Atık depolama havuzu 110 hektarlık alanda 25 milyon metreküp kapasiteli olup, şu anda 15 milyon metreküp atık siyanür olduğu tahmin edilmektedir. Yılda 120 ton gümüşün üretildiği tesisteki siyanürlü çamurun yaklaşık olarak 1000 mg/lt toplam siyanür içerdiği tahmin edilmektedir.

İnsani Tüketim amaçlı sular yönetmeliğine göre; içme sularındaki siyanür miktarı 50 μg/L’yi geçmemelidir. Dolayısıyla her ihtimale karşı bölgedeki içme ve kullanma sularının siyanür analizleri yapılarak kamuoyuna duyurulmalıdır. Ayrıca tesisteki çamur barajları, çamur miktarı, çamurun içeriği, yeraltına sızma olup olmadığı tüm yönleri ile incelenmeli, alınan önlemler ve risk faktörleri hakkında da yetkili makamlarca gerekli açıklamalar yapılmalıdır.

Atık barajının setlerinden biri çökmüş, havuzda bulunan siyanürlü su taşmıştır. Bölge şu anda siyanürlü atığın yaratacağı bir çevre felaketi ile karşı karşıyadır. Kabul edilebilir hiçbir yanı olmayan kazanın sonuçları, bölgede yer altı ve yüzeysel sulardan tarım alanlarına kadar tüm yaşamı, çevre ve halk sağlığını tehdit etmektedir. 24 yıldır faaliyette olan tesis özelleştirilmiş, üretim kapasitesi plansız bir şekilde artırılarak atık barajlarının yük yoğunluğu da artmıştır. Hangi plan ve proje kapsamında yapıldığı bilinmeyen atık barajlarının da bu süreçte büyütüldüğü bilinmektedir.

Altın ve gümüş madenciliğinde kullanılan serbest siyanür en zehirli siyanür formudur.  Siyanürün anlık ölümcül etkilerinin dışında, atık çamurunda bulunan ağır metaller yayıldığı takdirde bölgede uzun vadeli çevresel ve sağlık risklerine yol açacaktır.

Dolayısıyla miktarı ve yayılma oranı ile ilgili hiçbir bilimsel bilgiye sahip olmadığımız siyanür ve belirsizliklerle dolu kazanın sonuçları siyasilerin ve yetkililerin açıklamalarına bakılırsa daha da büyüyecek gibi görünmektedir. Bir an önce gerekli önlemler alınmazsa tesis yakınındaki yerleşim yerleri, yer altı suları, Sakarya nehri su havzası, flora ve fauna, tarım arazileri ile büyük bir çevre felaketinin eşiğinde olduğumuzu söylemek uzak bir ihtimal değildir. Sermayenin çevre ve halk sağılığını hiçe saymakta sınır tanımadığı küresel kapitalizmin sonuçları, çevre felaketlerinin de sınır tanımadığını bir kez daha göstermiştir.

Bu kaza ilk değildir, son da olmayacaktır. Filipinlerden Macaristan’a, Romanya’dan Brezilya’ya dünyanın pek çok bölgesi benzer kaza örnekleriyle doludur. Diğer tarafta ise; Bergama’dan Erzincan’a ülkemizin dört bir yanını altın ve gümüş madenciliği için delik deşik ederek sürdürülen madencilik politikaları ve hukuk tanımazlık durmaktadır.

Sağlık Bakanlığı, Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi’nde yapılan test sonuçlarına göre işçilerin vücutlarında kurşun dahil birçok ağır metale rastlandığını açıkladı. Ankara Tabip Odası (ATO), Eti Gümüş’te çalışan aşçıda bile arseniğe rastlandığını duyurdu. Kütahya’daki rutin kontrollerde 97 işçide ağır metal tespit edilince bunlardan 52’si 26 Ağustos’ta Ankara  Meslek Hastalıkları Hastanesi’ne gelmişti.

Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesi’ne gelen işçilerin vücutlarından alınan örneklerde ağır metallere rastlandığını Sağlık Bakanlığı açıkladı. Bakanlık açıklamasında, özetle şöyle denildi: “Tüm numunelerin analizleri Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı laboratuarlarında yapılmış, bir kısım analizler ise halen devam etmektedir. Yapılan analizlerde siyanürle ilgili zehirlenme saptanmamıştır. Ancak bazı işçilerde, başta kurşun olmak üzere bazı ağır metallerde normal değerlerin üzerinde sonuçlar tespit edilmiştir. Bu işçilerle ilgili Meslek Hastalıkları Hastanemiz gerekli önlemleri almış, tedavi ihtiyacı olanların tedavi planlamasını yapmıştır.”

Hekimler, sınır değerlerin üzerinde ağır metal kirliliğine rastlanan ve tedavilerine Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesi’nde devam edilen Eti Gümüş AŞ’deki işçilerin 6 ayda bir yapılması gereken tetkiklerinin zamanında yapılmadığına dikkat çekti. Metalurji Mühendisleri Odası Genel Sekreteri Hüseyin Savaş ise işçilerin idrarlarında normal düzey kabul edilen 25 mikrogram/litrenin yaklaşık 5 katı üzerinde arsenik çıktığını belirtti.

Toplu insan ölümleri olmadan konuya el atılmasını, tesisin hemen kapatılmasını ve sağlık taraması başlatılmasını isteyen Metalurji Mühendisleri Odası Genel Sekreteri Hüseyin Savaş işletmedeki 800 işçiye hâlâ test yapılmadığını söyledi.

Altın ve gümüş madenciliğinde, siyanür liçi yöntemiyle çalışmalar, Çevre Etki Değerlendirme Raporlarında da belirtildiği üzere olası riskler içermektedir. Ovacık Altın Madeniyle ilgili Danıştayın verdiği karar ortada; ‘Bilirlişi raporları, teknik raporlar, ÇED raporları değerlendirildiğinde, olası riskler göz önünde bulundurulduğunda, Madenin çalışmasında Kamu Yararı Bulunmamaktadır.”

Kütahya’da Gümüş Köyde meydana gelen felaket ortada…. Danıştayın verdiği kararı doğruluyor……..

Yukarıdaki analiz, Maden civarı içme-kullanma sularından alınmıştır. Siyanür, Kadmiyum, Arsenik ölçümleri normal değerlerin çok üzerinde bulunmuştur. Ağır metallerin insan vücudunda organlara hasar verdiği uzmanlarca da ifade edilmektedir.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: