‘Rosatom’un nükleer reaktörleri hiçbir kritere uymuyor’

ABD’de yaşayan nükleer fizikçi Prof. Dr. Hayrettin Kılıç, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’a birer mektup göndererek, son günlerde Rusya’da soruşturmaya uğrayan Akkuyu Nükleer Santralı’nı kuracak Rosatom’un yolsuzluklarını gündeme gerirerek, hükemitin nükleer enerji ısrarının bir kez daha düşünülmesini istedi.

Kılıç, mektubunda Rusya Çevre Bakanlığı, Doğal Kaynaklar bakanlığı ve nükleer Güvenlik Kurumu’nun hazırlayıp geçen Haziran ayında Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev’e sunduğu rapora dikkat çekti. The Green Think Tank of Turunch Foundation’ın kurucusu olan Kılıç, mektubunda, “Ayrıca Sayın Medvedev’e verilen bu raporun özeti, bugün Rusya’daki nükleer enerji endüstrisinin ve mevcut işletmede olan nükleer santralların, inşaat, işletme, malzeme, bakım-onarım, en önemlisi nükleer güvenlik konularında nasıl dünya satandartlarının gerisinde olduğunu ve hala Rusya’nın kendi nükleer güvenlik yönetmenliklerinin nasıl uygulanmadığını açıkça belirtmiştir” dedi. 

Medvedev’e sunulan nükleer güvenlik raporunda,  Rasatom’un inşaa ettiği nükleer reaktörlerde, bugün Rusya’daki nükleer enerji endüstrisinin ve mevcut işletmede olan nükleer santralların, inşaat, işletme, malzeme, bakım-onarım, en önemlisi nükleer güvenlik konularında nasıl dünya satandartlarının gerisinde olduğunu ve hala Rusya’nın kendi nükleer güvenlik yönetmenliklerinin nasıl uygulanmadığını açıkça belirtiliyor.

Kılıç Cumhurbaşkanı Gül ve Başbakan Erdoğan’a gönderdiği mektup’ta Medvedev’e sunulan raporun özetini de sundu. Kılıç’ın Cumhurbaşkanı Gül ve başbakan Erdoğan’a gönderdiği mektubu olduğu gibi yayımlıyoruz.

“Sayın Cumhurbaşkanım ve Sayın Başbakanım,

Sayın Başbakanımız Recep Tayip Erdoğan’ın imzasi ile 21 Mart 2012 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 2012/8 genelge ile Mersin ili Gülnar ilçesi Büyükeceli beldesi sınırları içerisindeki Akkuyu’da kurulacak nükleer santral projesine gecikmeye mahal vermeden her türlü işlemlerin ivedilikle yürütülmesi talimatı verilmiştir.

Türkiye ile Rusya devletleri arsında yapilan Nükleer Enerji Teknolojisi Transferi Anlaşması’nın yüklenicisi olan Rusya devleti sirketi Rosatom ile Rus nükleer endüstrisinin uygulamalarini içeren, Rusya Çevre Bakanlığı, Doğal Kaynaklar Bakanlığı ve Nükleer Güuvelik Kurumu (Rosenergoatom) gibi resmi organların hazırladığı rapor, Rusya Devlet Başkanı Sayın Dimitri Medvedev başkalığında 9 Hasiran 2011 tarihinde yapılan Rusya Devlet Konseyi (Gossovert) toplantısında resmi belege olarak sunulmuştur.

Ayrıca Sayın Medvedev’e verilen bu raporun özeti, bugün Rusya’daki nükleer enerji endüstrisinin ve mevcut işletmede olan nükleer santralların, inşaat, işletme, malzeme, bakım-onarım, en önemlisi nükleer güvenlik konularında nasıl dünya satandartlarının gerisinde olduğunu ve hala Rusya’nın kendi nükleer güvenlik yönetmenliklerinin nasıl uygulanmadığını açıkça belirtmiştir.

Bu raporun özetini sizlere de ileterek, Rus nükleer endüstrisinin İran’da, Hindistan’da kurduğu santarallarda yaşanan ekipman ve mazleme konularında son günlerde ortaya çıkan skandallara da dikkatinizi çekerek, Türkiye Cumhuriyeti Develeti’ni sonu açık, belli olmayan bir jeopolitik ve teknolojik, ekonomik macerya sürüklenmeden, Akkuyu’da yapılacak santaralın bütün boyutları ile tekrar derinlemesine bağımsız uzmanlar tarafından incelenmesini, sizlerden arz ediyorum.

İlişikte, 2 Aralik 2011 tarihinde yayinlanan CED raporundaki bilgi ve bulgularin aksini gosteren, Akkuyu Nükleer Güç Santralı’nı kuracak ve işletecek olan Rus nukleer enerji endustrisi ile Rosatom şirketinin seceresini özetleyen raporun orjinalini, Türkçe özetini, saygılarımla bilgilerinize sunuyorum.

Hayrettin Kılıç Ph. D.

Nükleer Fizikçi

The Green Think Tank of Turunch Foundation. New Jersey, ABD

1. Bugün Rusyada işletmede olan nükleer reaktörlerin kurulduğu alanlar, Rusya sismik Bölgeler Haritası’na (OSR-97) uygun değil. Ayrıca Rusya’daki reaktörlerin sismik özeliklerini inceleyen düzenleyen bir resmi otorite yok.

2. Bugün işletmede olan nükleer reaktörlerde meydana gelebilecek tasarım ve ötesi (tahmini tasarım) senaryoları yetersiz. Reaktör içinde ve dışında meydana gelebilecek kazaların analizi yapılmamış. Ayrıca, bazı reaktörlerde hala acil durum otomatik durdurma sistemi yok.

3. Balakovo Nükleer Santralı’nın temelinde kalitesiz malzeme kullanılmasından dolayı hala kaymalar devam ediyor. Ayrıca, Kursk Nükleer Tesisi’nde yine temel tablasında eğilmeler tespit edilmiş.

4. İşletmede olan nükleer reaktörlerde kullanılan ekipman ve malzemelerin depereme karşı dayanıklılığı, Rusya Nükleer Güvelik Yönetmeliği’ne (NP-031-01) uygun değil. Bu ekipman ve malzamelerin doğal feleketlere karşı performansı, deneysel-işletme değerlerine değil, tamamen tahmini tasarıma göre yapılmış.

5-İşletmede olan nükleer reaktörlerden çıkan atık yakıt çubuklarının korunduğu havuzların ve göletlerin kapesitesi yeterli değil. Örneğin Leningrad Nükleer Santralı’ndaki kapasite yüzde 85’e ulaşmış durumda. Ayrıca, bugün Rusya’da gerçek, güncel bilimsel bir atık yönetimi yok.

6- Bugün Çernobil tipi (RBMK-1000) nükleer reaktörlerden çıkan atık yakıt çubukları, hala göletlerde bekletiliyor ve atıkların çevreden nihai izolasyonu için hiçbir plan, program yok. Ayrıca, bu reaktörlerde kullanılan çelik borularda ve kaynaklarında çatlamalar, korozyon sınırı boyutlarına ulaşmış durumda.

7- İşletmedeki nükleer santrallarda çalışanların, çevresinde yaşayan halkın karışılaşamasına izin verilen radyazyon miktarı ile işletme sırasında bu reaktörlerden çevreye yayılan radyoaktif gazların dozu, yönetimi, denetimi hem Rus hem de BM Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA) kriterlerine uygun değil.

8- İşletmedeki reaktörlerde hidrojen patlaması kontrol sistemleri yetersiz ve Rus Nükleer Güvenlik Yönetmeliği’ne (NP-04-02) uygun değil. Rus nükleer santrallarının çoğunda, çalışanların ciddi bir kaza sırasında korunabileceği sığınak yok ve bölge halkının tahliye planları yetersiz.

9- Bugün elektrik üreten Rus nükleer santralların işletmecileri arasında bilgi ve deneyim iletişimi yeterli değil. Ayrıca, bu santralların periyodik denetimi için yeterli teknik elaman yok. Meydana gelen operasyon hatalarının çoğu, sorumlu kurumlara bildirilmiyor. Örneğin, 2010 yılında yedi değişik olayda operasyon hatalarının üzerinin örtüldüğü tespit edilmiş.

10- Eski model santrallarda değiştirilen ve yeni yapılan nükleer reaktörlerde kullanılan ‘sözde’ Batı standartlarına uygun otomatik kontrol sistemlerinin kaynağı, denenmesi, kalite sertifikasının onaylanması hakkında yeterli bağımsız bilgiler ve prosedür bulunmuyor.

11- Ciddi bir kaza olması durumunda, reaktörlerin Japon Fukuşima Daiçi Nükleer Santralı’nda olduğu gibi erimesini önlemek için gerekli olan acil soğutma suyu sisteminin, yedek dizel jenaratörlerin iflası durumunda alınması gereken en son müdahale önlemleri henüz tespit edilmemiş ve bilinmiyor.   “

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: